Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'nde Değişiklik: Sosyal Medya Etkileyicileri, Hedefli Reklamcılık ve Yapay Zeka Şeffaflığına İlişkin Yeni Düzenlemeler

Aralık 2025'ten bu yana gündemde olan Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği ("Yönetmelik") değişiklikleri, Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile 1 Temmuz 2026 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanarak kanunlaştı. Değişiklik, 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girecek.

Sosyal medya etkileyicileri ve yapay zeka destekli reklamcılığın hızla yaygınlaşması karşısında hazırlanan düzenleme; tanımlar, indirimli satış reklamları, çevresel beyanlar, sosyal medya etkileyicileri, hedefli reklamcılık ve tüketici değerlendirmeleri başta olmak üzere Yönetmelik’in pek çok maddesinde değişiklikler öngörmektedir.

*Değişiklikleri gösteren cetvele linkten ulaşabilirsiniz.

Yönetmelik’in Getirdiği Başlıca Değişiklikler:

Tanımlar (Madde 4):

Yönetmelik’in 4. Maddesine, "çevresel beyan", "sosyal medya", "sosyal medya etkileyicisi" ve "tüketici değerlendirmeleri" kavramlarını karşılayan dört yeni bent eklenmiştir. Bu tanımlar, düzenlemenin ilerleyen maddelerinde getirilen yükümlülüklerin uygulama alanını belirleyen temel çerçeveyi oluşturmaktadır. Özellikle "sosyal medya etkileyicisi" tanımı, sosyal medya üzerinden doğrudan veya dolaylı olarak bir mal veya hizmetin tanıtımına yönelik içerik paylaşarak bu iletişimi bir menfaate dönüştüren gerçek veya tüzel kişileri kapsamına almaktadır.

Özellikle “sosyal medya etkileyicisi” tanımı, Sosyal Medya Etkileyicileri Tarafından Yapılan Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Hakkında Kılavuz’daki (“Kılavuz”) tanıma[1] kıyasla daha geniş tutulmuş herhangi bir menfaat sağlayan gerçek veya tüzel kişiler de kapsam içine alınmıştır. Bununla birlikte, “herhangi bir menfaat” ifadesinin yorumunun uygulamada tartışmalara yol açabileceği değerlendirilmektedir. Özellikle bedelsiz reklam yapan sosyal medya etkileyicilerinin yalnızca görünürlüklerini artırmalarının menfaat olarak kabul edilip edilmeyeceği belirsizlik yaratabileceği kanaatindeyiz.

Doğruluk ve Dürüstlük (Madde 7):

Yönetmelik 7. maddenin beşinci fıkrasının (g) bendinde yapılan değişiklikle, resmi tanınma ya da onay, madalya, ödül ve diploma gibi belgelerin yanı sıra "akademik unvanlar" da yanıltıcı biçimde kullanılamayacak unsurlar arasına eklenmiştir.

Karşılaştırmalı Reklamlar (Madde 8):

Yönetmelik 8. maddenin üçüncü fıkrasında yapılan değişiklikle sağlık beyanı kapsamına giren hususların karşılaştırmaya konu edilemeyeceği ve karşılaştırmalı reklam yapılamayacağı yasağının kapsamı, yalnızca "gıda" reklamlarından "gıda ve takviye edici gıda" reklamlarını da içerecek şekilde genişletilmiştir.

İndirimli Satış Reklamları (Madde 14):

Bu madde, Yönetmelik ile birlikte getirilen değişiklikler arasında değişikliğin en somut ticari etkiye sahip düzenlemelerinden birini içermektedir.

İndirimden önceki fiyatın (üstü çizili fiyatın) tespitinde esas alınacak referans dönem, indirimin uygulandığı tarihten önceki otuz günden on güne indirilmiştir, çabuk bozulabilen meyve-sebze gibi mallar ile hizmetlerde ise indirimli fiyattan bir önceki fiyat esas alınmaya devam etmektedir. Ürün fiyatını kısa süre önce yükseltip ardından yüksek oranlı indirim yapmış olduğuna dair satıcının yarattığı sahte fiyat indirimi algısının da bu şekilde engellenmesi amaçlanmaktadır.

Maddeye eklenen yeni fıkralarla (i) bir mal veya hizmetin farklı satış kanallarında satışa sunulması halinde indirim hesaplamasının yalnızca indirimin yapıldığı kanaldaki fiyat üzerinden yapılacağı ve kanallar arası fiyat aktarımının esas alınamayacağı, (ii) sadakat programlarına ilişkin reklamların da kolay erişilebilirlik ve kullanılabilirlik şartıyla bu madde kapsamında değerlendirileceği ve (iii) koşullu satış reklamlarında (belirli miktar/tutar şartına bağlı indirim (örneğin A ürününü alana B ürünü indirimli) gibi madde hükümlerinin miktar gösterimine ilişkin düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla uygulanacağı hükme bağlanmıştır. Bu düzenlemeler ile Yönetmelik tüketiciye avantaj sağlaması belirli şartlara bağlı olan indirimli satış kampanyalarını denetimi altına almaktadır.

Çevreye İlişkin Beyanlar İçeren Reklamlar (Madde 17):

Yeşil aklama (greenwashing[2]) uygulamalarına karşı önemli bir sıkılaştırma öngörülmüştür.

Reklamlarda kullanılan çevresel işaret, sembol ve onayların yalnızca "aldatıcı" değil, aynı zamanda "yanıltıcı" şekilde de kullanılamayacağı hükme bağlanmıştır.

Daha önce akademik kuruluşlarca kabul görmüş bilimsel çalışmalarla sınırlı tutulan ispat kaynağı genişletilerek çevresel beyanlarda kullanılan sertifika ve onayların yetkili kurum ve kuruluşlardan, üniversitelerin ilgili bölümlerinden veya akredite ya da bağımsız araştırma, test ve değerlendirme kuruluşlarından alınan belgelerle ispatlanması zorunlu kılınmıştır. Ayrıca genel içerikli çevresel kavram ve ibarelerin, tüketici nezdinde belirsizliğe yol açacak şekilde açıklamasız kullanılması yasaklanmış, çevresel beyanın mal ya da hizmetin hangi bölüm, parça veya yaşam döngüsü sürecine ilişkin olduğunun reklamda açıkça belirtilmesi ve ayrıntılı bilgiye yönlendiren bir bağlantı ya da uyarı işaretine yer verilmesi zorunlu hale getirilmiştir.

Görseller ile Yazılı ve Sesli İfadelerin Sunuluşu (Madde 18):

Maddeye eklenen yeni fıkra ile tüketicilerin ekonomik davranışını önemli ölçüde etkileyecek şekilde yapay zeka veya başka bir yazılım kullanılması ya da insandan ayırt edilemeyecek yapay zeka tabanlı dijital karakterlere reklamlarda yer verilmesi halinde bu hususun açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir şekilde belirtilmesi zorunlu tutularak ilk defa yapay zeka teknolojileri ile oluşturulan reklamlara ilişkin açık bir düzenleme getirilmiştir.

Sosyal Medya Etkileyicileri Aracılığıyla Yapılan Reklamlar (Yeni Madde 23/A):

Değişikliğin en kapsamlı yeniliği, Yönetmelik’e eklenen 23/A maddesi ile sosyal medya etkileyicilerine yönelik getirilen ayrıntılı şeffaflık rejimidir.

• Reklam Niteliğinin Açıkça Belirtilmesi Zorunluluğu:

(i) Reklam verene ait mal veya hizmete yönlendirme yapılması, (ii) reklam verenden maddi kazanç ya da ücretsiz veya indirimli ürün, hizmet gibi menfaat sağlanması, (iii) reklam verenin çekiliş, yarışma, kampanya içeriklerinin paylaşılması veya (iv) reklam verenin etkinliğine katılım karşılığı menfaat elde edilerek paylaşım yapılması hallerinde, içeriğin reklam olduğunun açıkça belirtilmesi zorunludur. Bu kapsamda paylaşımlarda "Reklam" ya da "Tanıtım" ifadelerinden birine yer verilmesi ve bunun yanında reklam verenin adının veya benzeri bir teşekkür veya atıf ifadesinin kullanılması gerekmektedir.

Yazımızın “Tanımlar” başlığı altında değerlendirdiğimiz gibi yalnızca bir etkinliğe katılmanın ve bu yolla görünürlüğün artırılmasının menfaat sayılması durumunda, etkinlikten içerik paylaşan her sosyal medya etkileyicisinin söz konusu etiket ve açıklamalara yer vermesi gerekecektir.

• Etiketleme Standartları ve Sesli Paylaşımlar:

Madde, reklam etiketinin paylaşımdaki renk ve arka fondan ayırt edilebilir ve kolayca okunabilir olmasını, tüketicinin içerikle ilk karşılaştığı anda ekranı kaydırmaya veya başka bir alana yönlendirilmeye gerek kalmadan fark edilebilecek konumda yer almasını, birden fazla paylaşıma yayılan içeriklerde her paylaşımda tekrarlanmasını öngörmektedir.

Yalnızca sesli olarak yapılan paylaşımlarda ise yayının başında ve reklamın öncesinde reklam verene atıfla "…hakkında reklam/tanıtım içerir." ifadesine yer verilmesi zorunlu kılınmıştır.

Finansal Hizmetlere İlişkin Reklamlar (Madde 25):

Maddede yapılan değişiklikle "faiz ve kar payı oranları" ibaresi "faiz veya kar payı oranları" şeklinde değiştirilerek, hükmün faiz veya kar payı oranlarından yalnızca birine yer verilen reklamları da açıkça kapsayacak şekilde netleştirilmiştir.

Hedefli Reklamcılık (Yeni Madde 25/A):

Yönetmelik’e eklenen bu yeni madde ile "hedefli reklamcılık" ilk kez tanımlanmış ve çerçevesi çizilmiştir. Satıcı, sağlayıcı veya aracı hizmet sağlayıcıların, tüketicilerin çevrimiçi davranışları, geçmiş tercihleri, konum bilgileri, demografik verileri veya benzeri kişisel verilerini analiz ederek belirli kişi ya da gruplara özel reklam sunması hedefli reklamcılık olarak tanımlanmıştır.

Bu faaliyetin yürütülebilmesi, reklamın hangi kriterlere göre gösterildiği ve bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceği konusunda tüketiciye doğrudan ve kolay erişilebilir bilgi sunulması şartına bağlanmıştır. Ayrıca çocuk olduğu bilinen veya makul olarak bilinmesi beklenen tüketicilere yönelik olarak kişisel verilere dayalı profilleme yöntemleriyle hedefli reklam yapılması açıkça yasaklanmıştır.

Reklama İlişkin Özel Düzenlemesi Bulunan Mal veya Hizmetler (Madde 26):

Değişiklikte dikkat çeken bir başka husus, ilaç, tıbbi cihaz, sağlık hizmetleri, gıda, takviye edici gıda, kozmetik, tütün mamulleri ve alkollü içkilerin reklamlarının ilgili mevzuattaki özel hükümlere de uygun olması gerektiğini düzenleyen 26. maddenin yürürlükten kaldırılmış olmasıdır.

Bu ürün gruplarına ilişkin reklam yasakları, aşağıda açıklandığı üzere 27. maddeye eklenen yeni fıkralar aracılığıyla doğrudan ve daha somut biçimde yeniden düzenlenmiştir.

Diğer Hususlar (Madde 27):

27. maddenin üçüncü fıkrasında, yasadışı bahis ve kumar oyunlarına ilişkin reklam yasağının kapsamı "yasadışı bahis ve yasadışı şans oyunu ile kumar oyunları" şeklinde genişletilmiştir.

Maddeye eklenen yeni fıkralarla:

• Takviye edici gıdaların, normal beslenme kapsamındaki gıdaların yerine geçtiği izlenimini uyandıracak şekilde reklamının yapılması,
• Beşerî tıbbi ürün, elektronik sigara, tütün mamulleri ve alkollü içkilerin reklamının yapılması,
• Gerçek bir kişinin yapay zeka ile oluşturulmuş dijital kopyasının, gerçeğe aykırı biçimde bir mal veya hizmeti bizzat deneyimlediği ya da tavsiye ettiği izlenimini veren reklamların yapılması,
• Önceden ilan edilen objektif kriterlere dayanmayan ve bir menfaat karşılığında verilen ödüllere ilişkin bilgilere reklamlarda yer verilmesi,

açıkça yasaklanmıştır.

Tüketici Değerlendirmeleri (Madde 28/B):

Önceden mevzuatta düzenlemesi mevcut olan bu konuda son yıllarda Ticaret Bakanlığı ve bakanlığa bağlı Reklam Kurulu’nun sahte veya doğrulanamayan yorumlarla mücadelesi çerçevesinde, Yönetmelik bu konudaki düzenlemeleri daha katı hale getirmiştir.

Satın alım sürecinin doğrulanmasının mümkün olmadığı mecralardan (çevrimiçi alışverişler) alınan tüketici değerlendirmelerinin yayınlanamayacağı hükme bağlanmıştır. Değerlendirmelerin yayınlanmasına ilişkin belirlenen esas ve kuralların, mal veya hizmete ya da yan sözleşmelere ilişkin değerlendirme yapılmasını engelleyecek veya değerlendirmeleri belirli konularla sınırlayacak şekilde belirlenemeyeceği düzenlenmiştir. Değerlendirmelerin mal, hizmet, teslimat, satıcı veya sağlayıcı gibi farklı başlıklar altında ayrı ayrı yayınlanması halinde, tümüne aynı alanda açık, anlaşılır, ayırt edilebilir ve kolaylıkla erişilebilir şekilde topluca yer verilmesi zorunlu kılınmıştır. Ayrıca internette yayınlanan değerlendirmelerin yalnızca içerik ve derecelendirme bakımından genel niteliğini yansıtacak şekilde diğer mecralara taşınabileceği, satın alım sürecine ilişkin doğrulaması yapılmamış değerlendirmelerin reklamlarda kullanılamayacağı düzenlenmiştir.

Tüketici Şikayetlerinin Yayınlanmasına İlişkin Uygulamalar (Madde 28/C):

Hakkında değerlendirme yapılan satıcı veya sağlayıcılara, yayından önce açıklama yapma veya cevap verme hakkını kullanabilmeleri için tanınan süre yetmiş iki saatten kırk sekiz saate indirilmiştir. Bu süre içinde cevap verilmemesi halinde değerlendirmenin doğrudan yayınlanacağı açıkça hükme bağlanmıştır.

Haksız Ticari Uygulama Örnekleri (EK):

Yönetmelik ekindeki "Aldatıcı Ticari Uygulamalar" listesinden, ilgili mevzuata aykırı olarak bir mal veya hizmet hakkında sağlık beyanında bulunulmasını haksız ticari uygulama sayan 13 numaralı örnek madde metinden çıkarılmıştır.

Bu düzenleme de madde 26'nın yürürlükten kaldırılmasına paralel olarak, sağlık beyanlarına ilişkin yaptırım mekanizmasının 27. maddede toplanan somut yasaklara taşınmasıyla ilişkilendirilebilir.

Yürürlük:

Değişiklik Yönetmeliği 1 Temmuz 2026 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanmış olup 1 aylık geçiş süreci akabinde 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Sonuç:

Yönetmelik’te yapılan değişiklikler, dijital reklamcılığın gelişen yapısı karşısında tüketicinin korunmasını ve ticari iletişimde şeffaflığın artırılmasını amaçlamakta, Reklam Kurulu’nun son yıllardaki kararları ve yayımladığı kılavuzlarla şekillenen birçok ilke ve uygulamayı Yönetmelik düzeyinde açıkça düzenlemektedir. Yeni tanımlarla düzenlemelerin kapsamına giren kişi ve faaliyetler belirginleştirilirken, sosyal medya etkileyicileri, yapay zeka kullanımı, hedefli reklamcılık, çevresel beyanlar ve tüketici değerlendirmeleri başta olmak üzere çeşitli alanlarda yeni yükümlülükler getirilmektedir.

Bu kapsamda reklam verenlerin, ajansların, sosyal medya etkileyicilerinin, e-ticaret platformlarının ve ilgili platformların reklam içeriklerini, iş birliği süreçlerini ve denetim mekanizmalarını yeni düzenlemeler ışığında gözden geçirmeleri önem taşımaktadır. Bununla birlikte, özellikle sosyal medya etkileyicileri bakımından “menfaat” kavramının kapsamı gibi yoruma açık hususların uygulamada nasıl şekilleneceği, Reklam Kurulu kararları, kılavuzlar ve ilgili idari açıklamalar doğrultusunda takip edilmelidir.

[1] Kılavuz madde 4/1-(b) Sosyal medya etkileyicisi: Sosyal medya hesabı üzerinden kendisine veya reklam verene ait bir mal veya hizmetin satışını ya da kiralanmasını sağlamak, hedef kitleyi oluşturanları bilgilendirmek veya ikna etmek amacıyla pazarlama iletişiminde bulunan kişiyi,

[2] Yeşil aklama, bir ürünün, hizmetin veya kuruluşun çevresel etkileri hakkında yanıltıcı, abartılı ya da yeterli kanıta dayanmayan beyanlarla gerçekte olduğundan daha çevre dostu gösterilmesidir.